Οι Βρετανοί επιστήμονες θα σας βοηθήσουν… Μπορείτε να πάρετε τη συμβουλή τους.

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=273861&ct=33&dt=17/06/2009

http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=12304&subid=2&pubid=11191279

Ο Φειδίας ήτανε γιος του Χαρμίδη, συγγενής του ζωγράφου Πάναινου και στενός συνεργάτης του Περικλή (Τρία αγάλματα της Αθηνάς έστησε στην Ακρόπολη: τη “Πρόμαχο“, τη “Λημνία” και τη “Χρυσελεφάντινη“. Γεννήθηκε γύρω στο 490 π.Χ. και πέθανε το 430 π.Χ. Ήταν ένας από τους γνωστότερους γλύπτες της ελληνικής αρχαιότητας, ίσως ο σημαντικότερος της κλασικής περιόδου, γνώριζε τα μυστικά της αρχιτεκτονικής, -ενώ ξεκίνησε από ζωγράφος κι είχε ζωγραφίσει την ασπίδα της Αθηνάς. Με πλατύτατη τεχνική μόρφωση κατεργαζότανε το ξύλο, το μάρμαρο, τον χαλκό, το χρυσάφι, το ελεφαντοστούν και σύνδεσε τ’ όνομά του με τα πιο θαυμαστά έργα της αρχαίας Ελληνικής τέχνης. Τα πιο γνωστά, ήταν τα κολοσσιαία χρυσελεφάντινα αγάλματα, της “Αθηνάς Παρθένου” για τον Παρθενώνα και του “Δία” για το ναό του Θεού, στην Ολυμπία. Τα έργα του εμπνεύσανε και γλύπτες του λεγόμενου Πρώιμου ή Ελεύθερου Νεοκλασσικισμού της Ελληνιστικής Περιόδου μεταξύ 200 κι 125 π.Χ. Οι πιο γνωστοί απ’ αυτούς είναι, ο Δαμοφώντας από τη Μεσσήνη κι ο Ευκλείδης απ’ την Αθήνα.

Και ο Περικλής εκτιμά τις ικανότητές του και του αναθέτει την γενική εποπτεία των κατασκευών…

Ποιές ήταν οι προετοιμασίες;

Το έργο είχε σχεδιαστεί εξαρχής μεγαλεπήβολο. Ο Περικλής, οι αρχιτέκτονες Ικτίνος και Καλλικράτης και ο γλύπτης Φειδίας, που είχε αναλάβει τη γενική εποπτεία των εργασιών, στόχευαν πολύ ψηλά. Ο Παρθενώνας είναι ο μεγαλύτερος δωρικός ναός του ελληνικού κόσμου που ολοκληρώθηκε και ο μοναδικός κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από μάρμαρο. Ο ναός σχεδιάστηκε με δεδομένο ότι θα στέγαζε το άγαλμα της θεάς, ύψους δώδεκα μέτρων, κι αυτό ήταν που επέβαλε τις μεγάλες του διαστάσεις. Είναι ακόμα το μόνο κτίσμα στο οποίο εφαρμόστηκαν με τον πληρέστερο τρόπο οι τεχνικές λάξευσης του μαρμάρου με σχολαστική ακρίβεια, πράγμα που επιβάρυνε ιδιαίτερα το κόστος κατασκευής. Επίσης κόστισαν πολύ τόσο ο ασυνήθιστα πλούσιος γλυπτικός του διάκοσμος όσο και τα πολύτιμα υλικά που χρειάστηκαν για το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς.

Ποιά ήταν τα υλικά του ναού;

Ο ναός χτίστηκε με μάρμαρο! Το συμπαγές βάθρο και θεμέλιο του νέου ναού είχε ογδόντα μέτρα μήκος και δώδεκα μέτρα ύψος. Το μάρμαρο ήρθε από την Πεντέλη. Πολλοί Αθηναίοι, όπως και τεχνίτες από την Ιωνία και τις Κυκλάδες, εργάστηκαν στο νέο λατομείο υπό την καθοδήγηση των αρχιτεκτόνων. Στα ικριώματα της Ακρόπολης, τοποθετούσαν τους κατώτερους σπονδύλους των κιόνων, αποσπούσαν τα καλύτερης ποιότητας κομμάτια μαρμάρου και έκαναν επιτόπου την πρώτη επεξεργασία των κιονοκράνων, των “ημίεργων”, ώστε να φτάσουν στην Ακρόπολη, να τελειοποιηθούν και να τοποθετηθούν αμέσως μόλις ο τελευταίος σπόνδυλος κάθε κίονα μπει στη θέση του.  

Οι τεχνίτες και τα εργαλεία

Οι ρόλοι των ανθρώπων που συμμετείχαν σ’ ένα μεγάλο έργο στον αρχαίο κόσμο ήταν εντελώς διαφορετικοί από τους σημερινούς. Ούτε τα τεχνικά μέσα για τους αρχαίους αρχιτέκτονες και γλύπτες ήταν με τον ίδιο τρόπο δεδομένα, όπως είναι για τους σημερινούς αρχιτέκτονες  τα σχεδιαστικά υλικά, τα “έτοιμα” μηχανήματα, τα εμπορικά δομικά και άλλα υλικά. Ένας αρχαίος αρχιτέκτονας ήταν πολύ συχνά υπεύθυνος για τη σχεδίαση των μηχανικών μέσων και τη χειρωνακτική εκτέλεση υποδειγμάτων για τους τεχνίτες του. Ένας καλός λατόμος είχε πολύ συχνά στη σκέψη του πολλά από τα προβλήματα του γλύπτη ή του αρχιτέκτονα κι έκανε υπολογισμούς που απαιτούσαν συνολική πνευματική καλλιέργεια. Έπρεπε να παρατηρεί, να αξιολογεί και να διαχειρίζεται ένα πολύ δύσκολο υλικό όπως είναι το μάρμαρο. Έπρεπε να συλλαμβάνει πολύπλοκους συνδυασμούς γεωλογικών, γεωμετρικών, καλλιτεχνικών και μηχανικών παραγόντων. Ένας άξιος τεχνίτης ήταν φυσικό να έχει θεωρητικά ενδιαφέροντα. Αν τα συνδύαζε και μ’ ένα ξεχωριστό ταλέντο, τότε ήταν δυνατό να εξελιχθεί σε αρχιτέκτονα. 

Ένα από τα μυστικά της κατασκευής ήταν η μεταλλουργία των λιθοξοϊκών εργαλείων και η απίστευτη επιδεξιότητα των αρχαίων λιθοξόων. Από την ποιότητα των ιχνών που άφησαν στα μάρμαρα, φαίνεται ότι τα εργαλεία τους ήταν πολύ ανώτερα από τα σημερινά. Είναι προφανές ότι εκείνη την εποχή είχαν καταλήξει σε κάποιες αξεπέραστες μεταλλουργικές συνταγές, μετά από πολύ αυστηρή πειραματική έρευνα. 

Και τώρα μπορούμε να παρακολουθήσουμε μερικά από τα μυστικά της κατασκευής του Παρθενώνα!

http://www.youtube.com/watch?v=XCN_kLqY5zc

Πατήστε εδώ για τις ακροστιχίδες:

 http://dim-galat.pel.sch.gr/projects/akropolis/games_05akro1.htm

Έχετε κάνει βόλτα κάτω από την Ακρόπολη με το τρενάκι του δήμου; Τι είδατε ή τι φαντάζεστε ότι θα μπορούσατε να δείτε;

Εάν θέλετε να μοιραστείτε μαζ’ι μας τις εντυπώσεις και τις προτάσεις σας δεν έχετε παρά να πιάσετε το ηλεκτρονικό σας μολύβι και να αφήσετε το ηλεκτρονικό σας μήνυμα παρακάτω…

Σήμερα οι χορηγίες αναλαμβάνονται κυρίως από ιδρύματα και δεν αφορούν μόνο τις εκδηλώσεις τέχνης. Αφού γνωρίσετε τη σημερινή μορφή των χορηγιών www.diazoma.gr /χορηγία  και φιλοξενηθείτε σε χώρους γνωστών χορηγικών ιδρυμάτων:

www.onassis.gr /Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Ωνασείου Ιδρύματος/Έργα, Χορηγίες

www.fhw.gr /Χορηγίες-Δωρεές

www.latsis-foundation.org /Πρωτοβουλίες/Ο κύκλος των Τεχνών

…δημιουργήστε και εσείς τη δική σας “τιμητική” πλακέτα και γίνετε χορηγοί ενός αρχαίου θεάτρου ή μιας αρχαίας θεατρικής παράστασης ή ακόμα και ενός αρχαίου μνημείου!

Ως ευεργέτες, επομένως, της πόλης αναρτήστε την ψηφιακή σας πλακέτα στο παρακάτω πλαίσιο με τα σχόλια.

Είναι ένας από τους ολομάρμαρους ελληνικούς ναούς και ο μόνος δωρικός με ανάγλυφες όλες του τις μετόπες. Χρησιμοποιήθηκε πεντελικό μάρμαρο εκτός από το στυλοβάτη που κατασκευάστηκε από ασβεστόλιθο.

Οι ιδιομορφίες του:

Το πτερό είχε 8 κίονες κατά πλάτος και 17 κατά μήκος. Στις στενές πλευρές υπήρχε και δεύτερη σειρά κιόνων που δημιουργούσε την ψευδαίσθηση δίπτερου ναού.

Ύπαρξη ζωφόρου (ιωνική επίδραση)

Ύπαρξη μετόπων

Μεγάλη έκταση διακόσμησης η οποία όμως δεν επηρέαζε την ενότητα του συνόλου αλλά δημιουργούσε ισορροπημένη, ιδανική αρχιτεκτονική μορφή.

Ασύλληπτες εκλεπτύνσεις, αδιόρατες αποκλίσεις από την κατακόρυφο και οριζόντια κατεύθυνση και αρμονικές αναλογίες. 

Γύρω γύρω στον Παρθενώνα, πάνω από τους εξωτερικούς κίονες, βρίσκονταν εναλλάξ τα τρίγλυφα και οι μετόπες. Ήταν 92 στο  σύνολό τους, 32 σε κάθε μεγάλη πλευρά του ναού και 14 σε κάθε μικρή.

  Η βόρεια πλευρά ιστορούσε σκηνές από τον Τρωικό πόλεμο.

  Η νότια πλευρά ιστορούσε τον αγώνα των Ελλήνων κατά των Κενταύρων.

  Η δυτική πλευρά ιστορούσε τη μάχη των Αθηναίων με τις Αμαζόνες.

  Η ανατολική πλευρά ιστορούσε τον αγώνα των θεών του Ολύμπου εναντίον των Γιγάντων (Γιγαντομαχία).

Η ζωφόρος του Παρθενώνα είναι μια συνεχής ζώνη με ανάγλυφες παραστάσεις που περιέτρεχε το πάνω μέρος του σηκού, του κυρίως ναού, μέσα από την εξωτερική κιονοστοιχία του.

Θέμα της ήταν η πομπή προς την Ακρόπολη που γινόταν κατά τα Μεγάλα Παναθήναια, τη γιορτή προς τιμήν της θεάς Αθηνάς.

Παρακάτω μπορείτε να δείτε ένα σχέδιο της ζωφόρου και τα θέματα από τα οποία αυτή αποτελείται.

Τα αετώματα είναι οι τριγωνικοί χώροι στις στενές πλευρές του ναού. Τα θέματα ήταν παρμένα από την αττική μυθολογία.

ανατολικό αέτωμα

Από τα αριστερά προς τα δεξιά απεικονίζονται ο ήλιος με το τέθριππο, ο Διόνυσος, η Περσεφόνη και η Δήμητρα, η Άρτεμις, η Ήρα, ο Ήφαιστος, η Εστία, η Διώνη, η Αφροδίτη, η Σελήνη και το άλογό της.

Στην παρακάτω φωτογραφία μπορείτε να δείτε το…

δυτικό αέτωμα

Η διάταξη των σωζόμενων μορφών από τα αριστερά προς τα δεξιά είναι η εξής: Κηφισός, Κέκρωψ-Πάνδροσος, Ερμής, Αθηνά, Ποσειδών, Αθηνά, Ίρις, Αμφιτρίτη, Ωρείθυια, δύο γυναικείες μορφές, Ιλισός, Καλλιρρόη.

Τα σχέδια προέκυψαν από προτάσεις ερευνητών πάνω σ’ αυτές τις συνθέσεις, διότι ορισμένα τμήματα έχουν καταστραφεί.

Βοηθήστε τους ιστορικούς, ερευνητές και αρχιτέκτονες να αναστηλώσουν τον Παρθενώνα! Μπορείτε να συγκεντρώσετε πληροφορίες για τα θέματα του γλυπτού διάκοσμου καθώς και φωτογραφίες για να ξαναζωντανεύσει το μνημείο! Η βοήθειά σας θα είναι πολύτιμη για…την έρευνα!

Τα εργαλεία σας είναι:

http://www.ekt.gr/parthenonfrieze/index.jsp?w=1280

Μπορείτε, επίσης, να απολαύσετε βιντεοσκοπημένο υλικό και τα τρισδιάστατα βίντεο από το άρθρο που έχει αναρτηθεί στην κατηγορία Τέχνη, Αρχιτεκτονική και φέρει τον τίτλο “ Παρθενώνας: Η τελεία στην αέναη προσπάθεια του ανθρώπου για το τέλειο”.

Ως καλοί ξεναγοί, αν μας ρωτήσει κάποιος για τα γνωρίσματα της κλασικής αρχιτεκτονικής, θα του αναφέρουμε τα βασικά:

απόλυτη αρμονία στις αναλογίες

τέλεια προσαρμογή στον περιβάλλοντα χώρο

καμπύλη αντί ευθεία γραμμή                                       

 κανόνας της χρυσής τομής

ιωνικός, δωρικός και κορινθιακός ρυθμός

αντανάκλαση πνευματικού, πολιτικού και οικονομικού πλαισίου εποχής (δημοκρατικό πολίτευμα, ελευθερία λόγου και έκφρασης, ισότητα, ανάπτυξη γραμμάτων και τεχνών, εμπόριο) 

…και αν μας ρωτήσουν για την αρχιτεκτονική των παρακάτω κτιρίων;

Είναι νεοκλασικά κτίρια…

Και τι είναι ο νεοκλασικισμός; 

Είναι το ρεύμα της τέχνης που εμφανίστηκε από τα τέλη του 18^ου αιώνα έως τις πρώτες δεκαετίες του 19^ου αιώνα και εξέφρασε τον θεωρητικό προβληματισμό της εποχής, την επαναστατική ορμή και τα υψηλά οράματα της κοινωνίας.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της;

Χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικής 18ου αιώνα:

• Ανάλυση και εξέταση των στοιχείων της ελληνικής κλασικής αρχιτεκτονικής.
• Τήρηση αρχών συμμετρίας και της αναλογίας.
• Χαρακτηριστικό κτιρίων η καθαρότητα του όγκου τους.
• Διακόσμηση κτιρίων με αετώματα, κίονες, λεπτομέρειες από τους κλασικούς ναούς.
• Μονόχρωμες καθαρές επιφάνειες με γραμμικές διακοσμήσεις και ελάχιστα ανάγλυφα.
• Πρότυπο μιας λογικής κατασκευής το δομικό σύστημα της δοκού επί στύλων της ελληνικής κλασικής αρχιτεκτονικής.
• Μελέτη αρχαίων μνημείων της Ρώμης, της Ελλάδας και της Ανατολής. Ταξίδια αρχιτεκτόνων της Δυτικής Ευρώπης (Στιούαρτ, Ρέβετ) στην Ελλάδα.

Χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικής 19ου αιώνα:

• Πρότυπο τα έργα τέχνης της αρχαιότητας. Επιβλητική αρχιτεκτονική, επεξεργασία αρχιτεκτόνων των προτύπων τους. Συνδυασμός ελευθερίας και φαντασίας, ποικιλία.
• Μέσο της μίμησης η προσέγγιση της απλότητας της φύσης. Αντικείμενο της το μέτρο, ο κανόνας, το αληθινό. Μίμηση ελληνικής τέχνης, της φύσης Διαφύλαξη αισθητικών, ηθικών αξιών.
• Συνεχίζει να χρησιμοποιεί το μορφολογικό λεξιλόγιο του νεοκλασικισμού.
• Αναζήτηση μιας μορφής έκφρασης που να προσαρμόζεται τόσο στο προσωπικό γούστο όσο και στις εθνικές ιδιαιτερότητες.
• Λογική αντιστοιχία της μορφής με τη λειτουργία, την ακραία λιτότητα των διακοσμήσεων, την ισορροπία και το μέτρο των όγκων.
• Πιστή αναπαραγωγή των μορφών του κλασικού κόσμου.
• Θεωρία της πολυχρωμίας, η πεποίθηση ότι τα μνημεία της κλασικής αρχαιότητας ήταν διακοσμημένα με λαμπερά χρώματα. Διακόσμηση νεοκλασικών κτιρίων των πόλεων του Βορρά με το μπλε, το κόκκινο, το κίτρινο.

Φανταστείτε, λοιπόν, ότι είστε ένας έμπορος της εποχής εκείνης και εμπορεύεστε λάδι και κρασί, δύο από τα κυριότερα προϊόντα που παρήγαγε η αθηναϊκή γη. Το εμπόρευμά σας είναι άφθονο και χρειάζεστε όσο το δυνατό περισσότερες υδρίες (στάμνες) για να το αποθηκεύσετε. Να ένας τρόπος για να το πετύχετε…! Πατήστε…

www.fhw.gr/ imeakia/παιχνίδια/Δράσης/Μαζέψτε τα αγγεία

480-479:Η Αθήνα καταλαμβάνεται από τους Πέρσες, οι οποίοι καταστρέφουν την Ακρόπολη και τα περισσότερα κτίρια της Αγοράς.

479-478: Ανέγερση του Θεμιστόκλειου τείχους.

478-477: Ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας.

472-460  περίπου: Εποχή της πολιτικής κυριαρχίας του Κίμωνα στην Αθήνα. Πρώτη προσπάθεια συνολικής διαμόρφωσης του χώρου της Αγοράς, με την κατασκευή δημόσιων (Θόλος, Ποικίλη Στοά) και θρησκευτικών κτιρίων (ναός του Ηφαίστου).

451-429: Η Αθήνα του Περικλή. Στο χώρο της Αγοράς χτίζονται σπουδαία οικοδομήματα, όπως η Στοά του Ελευθερίου Διός.

450 περίπου: Μεταφέρονται οι μουσικοί και ραψωδικοί αγώνες των Παναθηναίων από την Αγορά στο χώρο του Ωδείου του Περικλή.

431-404: Πελοποννησιακός πόλεμος.

430-429: Λοιμός στην Αθήνα. Θάνατος του Περικλή.

415: Ακρωτηριασμός των Ερμών και βεβήλωση των Ελευσινίων Μυστηρίων. Οι Αθηναίοι συγκεντρώνονται ένοπλοι στο χώρο της Αγοράς φοβούμενοι πραξικόπημα.

413: Ολιγαρχικό πραξικόπημα καταλύει τη Δημοκρατία.

411: Η Δημοκρατία επανέρχεται στην Αθήνα. Ανοικοδόμηση του Νέου Βουλευτηρίου.

404: Κατάληψη της Αθήνας από τους Σπαρτιάτες. Πολίτευμα των 30 τυράννων.

399: Δίκη και θανάτωση του Σωκράτη.

395-390: Κορινθιακός πόλεμος.

378/377: Ίδρυση της Β΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας.

357-355: Συμμαχικός πόλεμος.

Μέσα 4^ου αι.: Οικοδομείται ο ναός του Διός Φρατρίου και της Αθηνάς Φρατρίας.

338: Μετά την ήττα τους στη μάχη της Χαιρώνειας, οι Αθηναίοι δέχονται στην πόλη τους το Φίλιππο και τον Αλέξανδρο.

336-324: Αρχή του ρήτορα Λυκούργου στην Αθήνα. Η πόλη λαμπρύνεται με νέα οικοδομήματα, ιδιαίτερα στο χώρο της Αγοράς (ναός του Απόλλωνος Πατρώου, Τετράπλευρο Περιστύλιο κλπ.). Τα αγωνίσματα των Παναθηναϊκών Αγώνων μεταφέρονται από το χώρο της Αγοράς στο χώρο του Σταδίου.

Για περισσότερες πληροφορίες στο: http://cosmiclog.msnbc.msn.com/archive/2009/06/04